پیشنهاد سردبیرسخت افزار

راهنمای انتخاب رم برای Ryzen 5000: بهترین رم را برای پردازنده Zen 3 خود پیدا کنید

کدام کانفیگ رم برای Ryzen 5000 مناسب است؟

زمانی که از پردازنده‌های مرکزی یا CPU ها صحبت می‌کنیم، حتی بهترین مدل آن‌ها نیز با کمی بهینه سازی و اعمال تنظیمات مناسب می‌تواند از عملکرد خوبی که دارد هم بهتر عمل کند. این موضوع برای جدیدترین سری پردازنده‌های دسکتاپ شرکت AMD یعنی Ryzen 5000 نیز صدق می‌کند. پردازنده‌های مذکور معمولاً تا نهایت جایی که ممکن است اورکلاک نمی‌شوند و با استفاده از الگوریتم‌های هوشمندی که برای آن‌ها تعریف شده سعی می‌کنند بهترین فرکانس خروجی را از بین تمام هسته‌ها ارائه کنند. البته تنظیمات رم‌های شما نیز می‌تواند تا حد زیادی روی بازدهی تأثیر گذار باشد. در واقع گاهی اوقات تنها انتخاب کیت رم و تعداد DIMM ایده‌آل می‌تواند روی عملکرد، بهبود ملموسی را ایجاد کند. امروز قصد داریم بهترین تنظیمات و پیکربندی رم را برای پردازنده‌های سری Ryzen 5000 به همراه پیکربندی اورکلاک ایمن و چند نکته و ترفند درباره این پردازنده‌ها را شرح دهیم. همراه ما باشید.

انتخاب قطعات سخت افزاری سازگار با یک‌دیگر مسئله بسیار مهمی است

انتخاب قطعات سخت افزاری مناسب و سازگار با سایر قطعات مهم نظیر پردازنده مرکزی کاری نیست که همیشه بتوان به آسانی انجام داد، شرکت AMD نیز همانند سایر شرکت‌ها نقاط و قوت و ضعف خود را دارد. این شرکت پس از چندین سال عقب نشینی سرانجام فرمول برنده خود یعنی معماری Zen را پیدا کرد و اکنون سروصدای زیادی در بازار جهانی به پا کرده است. AMD پس از گذشت چهار سال همچنان با تمام قدرت در حرکت است و ارتش پردازنده‌های سری Ryzen 5000 را با نام رمز Vermeer به عنوان پرچمداران خود راهی میدان رقابت کرده است.

پیشرفت‌های چشم‌گیر AMD در سال‌های اخیر

پردازنده‌های سری Ryzen 5000 همانطور که می‌دانید مبتنی بر معماری AMD Zen 3 هستند که علاوه بر پیشرفت‌های بی شمار از لحاظ معماری و طراحی، بهبودهای زیادی هم در زمینه IPC ارائه می‌کنند. در مبحث سازگاری با رم، تراشه‌های مذکور همان ورودی و خروجی‌های بستر و کنترلر حافظه Dual Channel نسل قبلی را به ارث برده‌اند، از این رو عمده ساختار آن‌ها بدون تغییر باقی مانده است. انتخاب رم مناسب و تنظیم درست آن یکی از مهم‌ترین مسائل حین استفاده از پردازنده‌های Ryzen است.

رم‌های DDR4 با فرکانس 3200 مگاهرتز گزینه پیش فرض پردازنده‌های Ryzen 5000 هستند

در پردازنده‌های سری Ryzen 5000 حالت فرکانس پردازنده Infinity Fabric Clock یا FCLK نیز در مقیاس 1:1:1 در یک رابطه دائمی با کنترلر حافظه Unified Memory Controller Clock یا UCLK قرار دارد. طبق معمول، برای ارائه عملکرد بهینه با بازدهی بالا این سه مورد باید در کنار یک‌دیگر به بهترین شکل عمل کنند. در غیر این صورت اگر هر یک از موارد بالا به صورت هماهنگ کار نکند می‌تواند سبب ایجاد تأخیرهای بالا و کاهش بازدهی در بسیاری از نرم افزارها شود.

با وجود معرفی و عرضه رم‌های جدید، رم‌های DDR4 با فرکانس 3200 مگاهرتز همچنان به عنوان گزینه‌های اصلی تحت پشتیبانی پردازنده‌های Ryzen 5000 محسوب می‌شوند. اگر به پردازنده‌های سری Ryzen 3000 نگاهی داشته باشید، این پردازنده‌ها با FCLK قادر بودند با فرکانس 1800 مگاهرتز به راحتی فعالیت کنند. به عبارت دیگر یعنی این پردازنده‌ها با رم‌های DDR4 با فرکانس 3600 مگاهرتز در مقیاس 1:1:1 کاملاً سازگاری داشتند. برخی از کاربران حتی موفق شده‌‌اند تا از این پردازنده‌ها با فرکانس رم 1900 مگاهرتز FCLK یا به عبارتی DDR4 با فرکانس 3800 مگاهرتز نیز بهره بگیرند.

حداکثر فرکانس رم قابل بهره برداری 4000 مگاهرتز است

با وجود اینکه در پردازنده‌های جدید Ryzen 5000 شاهد ارائه فرکانس 2000 مگاهرتز به لطف FCLK هستیم که به عبارتی می‌شود رم DDR4 با فرکانس 4000 مگاهرتز! اما شرکت AMD همچنان هیچ تضمینی از این بابت که پردازنده‌های مذکور چنین قدرتی دارند ارائه نکرده است. در ادامه عملکرد این پردازنده‌ها را به طور دقیق مورد بررسی قرار خواهیم داد.

انجام آزمایش با 9 پیکربندی مختلف برای دستیابی به نتایج دقیق

در این آزمایش ما مجموعاً از 9 فرکانس مختلف استفاده کرده‌ایم، از فرکانس پایه JEDEC برابر با 2133 مگاهرتز تا 4000 مگاهرتز در رم‌های DDR4 را مورد بررسی قرار داده‌ایم. در تمام مراحل رم‌ها را به صورت دستی تنظیم کرده و پارامترهای مختلفی را در پیکربندی آن‌ها اعمال کرده‌ایم. آزمایش ما شامل چهار پیکربندی مختلف می‌‍شود که از آن‌ها برای ارزیابی میزان تأثیر ظرفیت حافظه، تعداد ماژول‌ها روی بازدهی کلی پردازنده‌های سری Ryzen 5000 استفاده شده است.

  • پیکربندی 16 گیگابایتی شامل دو ماژول 8 گیگابایتی
  • پیکربندی 32 گیگابایتی شامل چهار ماژول 8 گیگابایتی
  • پیکربندی 32 گیگابایتی شامل دو ماژول 16 گیگابایتی
  • پیکربندی 64 گیگابایتی شامل چهار ماژول 16 گیگابایتی

مشخصات سخت افزاری سیستم به کار رفته در بنچمارک‌ها

در تمام مراحل آزمایش ما فرکانس FCLK پردازنده Ryzen 9 5900X از سری Ryzen 5000 را هماهنگ با فرکانس رم‌های به کار رفته نگه داشتیم. همانند اغلب پردازنده‌های این سری، سقف فرکانس FCLK برای پردازنده ما برابر با 2000 مگاهرتز تعریف شده است که به عبارتی می‌شود فرکانس 4000 مگاهرتز برای رم DDR4. برای اطمینان از ثبات وضعیت در آزمایش، تمام بنچمارک‌ها را سه بار تکرار کرده و نتیجه نهایی را به صورت میانگین این سه مرحله ثبت کرده‌ایم. در ادامه می‌توانید مشخصات سخت افزاری کامپیوتر به کار رفته در این آزمایش را مشاهده کنید.

نام قطعه مشخصات فنی و مدل
پردازنده AMD Ryzen 9 5900X
مادربرد Gigabyte B550 Aorus Master
رم G.Skill Ripjaws V DDR4-4000 C15 2x8GB

Trident Z Neo DDR4-3600 C14 2x8GB, 2x16GB

فضای ذخیره سازی Crucial MX500 500GB, 2TB
خنک کننده پردازنده Corsair Hydro H115i
کارت گرافیک MSI GeForce RTX 2080 Ti Gaming X Trio
منبع تغذیه Seasonic Platinum SS-1200XP3 1200W
کیس Thermaltake Core P8
سیستم عامل Windows 10 Professional 64-bit with October 2020 Update
نسخه درایور کارت گرافیک Nvidia GeForce Game Ready 461.40 WHQL

ما در این آزمایش تمام قطعات سخت افزاری از جمله چیپست مادربرد Gigabyte B550 Aorus Master را به جدیدترین نسخه موجود بروز کردیم. از لحاظ نرم افزاری نیز، یک نسخه جدید از سیستم عامل Windows 10 سری Professional را به شکل تازه یا به اصطلاح Fresh نصب کردیم. تمام بازی‌ها و نرم افزارهای استفاده شده برای بنچمارک گرفتن نیز به آخرین نسخه منتشر شده بروز شده‌اند.

از حالت Geardown استفاده کنیم یا خیر؟

حالت Geardown یا GDM قابلیتی در مادربردهای پلتفرم AMD است که در صورت استفاده از یک رم DDR4 با فرکانس کمتر از 2666 مگاهرتز فعال می‌شود. اگر کیت رم شما از مقدار تأخیر CAS غیرعادی استفاده کند، حالت Geardown فعال شده و مقدار CL را به نزدیک عدد زوج ممکن می‌رساند و نرخ فرمان یا Command Rate را نیز به 1T تغییر می‌دهد.

در این آزمایش از رم G.Skill Ripjaws V DDR4 با فرکانس 4000 مگاهرتز و تایمینگ CL15 به صورت 15-16-16-36 با پیکربندی دو ماژول هشت گیگابایتی استفاده شده است. زمانی که حالت Geardown روشن باشد تایمینگ این رم در 1T به 16-16-16-36 تغییر می‌کند. با غیرفعال کردن گزینه GDM تایمینگ رم به حالت پیش فرض در 2T بازمی‌گردد.

برای درک بهتر شرایط ما کمی با مقادیر بازی کردیم و یک پیکربندی سوم را نیز با زمانبندی پیش فرض با اما مقدار CL برابر با 1T بررسی کردیم که نتایج آن‌ را در ادامه می‌توانید مشاهده کنید. توجه داشته باشید که در نمودارهای زیر هرچه مقدار امتیاز بالاتر باشد نتیجه بهتر است.

(برای مشاهده تصاویر در اندازه اصلی، روی آن‌ها کلیک کنید.)

بررسی نتایج به دست آمده از بنچمارک‌های قابلیت Geardown Mode

در آزمایشی که انجام دادیم، استفاده از حالت Geardown نتایج مختلفی را حاصل کرد. در مجموع، استفاده از این قابلیت می‌تواند روی بازدهی کلی کمی تأثیرگذار باشد، اما این اختلاف بازدهی حداکثر برابر با 1 درصد خواهد بود. هرچند که نتیجه ماینگین تمام داستان را بیان نمی‌کند. ما برای فعالسازی و غیرفعالسازی این قابلیت چند سناریو مختلف کشف کردیم که می‌توانند روی بازدهی نهایی اثرگذار باشند.

برای مثال، در بنچمارک نرم افزار Microsoft Office با غیرفعال کردن قابلیت GDM بازدهی کلی به میزان 2.7 درصد افزایش یافت. همچنین با اعمال تنظیمات دستی روی کیت رم موفق شدیم این بهبود بازدهی را به 3.5 درصد نیز برسانیم. اما در نرم افزارهای دیگر نظیر Adobe Photoshop یا Adobe Premiere دقیقاً عکس این شرایط اتفاق افتاد و استفاده از قابلیت Geardown Mode بازدهی را در نرم افزارهای مذکور به ترتیب 2.4 و 1.4 درصد کاهش داد.

با توجه به نتایج به دست آمده نمی‌توان به این سوال که آیا بهتر است از قابلیت Geardown Mode استفاده کنیم یا خیر پاسخ ساده‌ای داد. در کل اینکه قابلیت مذکور به نفع شما عمل می‌کند یا خیر به نرم افزارهایی که استفاده می‌کنید و نوع کاربری شما بستگی خواهد داشت. از آنجا که سناریوهای بی شماری در این زمینه وجود دارند، بررسی تمام آن‌ها برای ما ممکن نیست. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم که با توجه به بار پردازشی که به پردازنده Ryzen 5000 خود اعمال می‌کنید، چند سناریوی دیگر را نیز خودتان بررسی کنید.

انتظار نداشته باشید که تمام کیت‌های رم با تنظیمات 1T فعالیت کنند. رم‌های رده بالا با بازدهی بالا معمولاً می‌توانند روی حالت 1T با فرکانس و تایمینگ بالا فعالیت کنند. اما برخی دیگر از آن‌ها احتمالاً به اعمال تنظیمات دستی بیشتر و ایجاد برخی بهینه سازی‌ها نیاز خواهند داشت. در ادامه به نتایج بنچمارک این مرحله توجه کنید.

مقیاس گذاری حافظه یا Memory Scaling

(برای مشاهده تصاویر در اندازه اصلی روی آن‌ها کلیک کنید)

رم‌های DDR4 با فرکانس 3200 مگاهرتز بدون چون و چرا نقطه شروع پردازنده‌های سری Ryzen 5000 خواهند بود. در آزمایشی بین رم‌های مذکور با رم‌های DRR4 با فرکانس 2133 مگاهرتز انجام دادیم متوجه اختلاف بازدهی 5.8 درصدی شدیم. همچنین با توجه به نتایجی که حاصل شد می‌توانیم تأیید کنیم که بهترین فرکانس برای نسل فعلی پردازنده‌های AMD فرکانس 3600 مگاهرتز است. با استفاده از این فرکانس شاهد 7.2 درصد افزایش در بازدهی نهایی بودیم و در مقایسه با 3200 مگاهرتز نیز این اختلاف برابر با 1.3 درصد بود.

همانطور که انتظار داشتیم، رم‌های DDR4 با فرکانس 4000 مگاهرتز حداکثر گزینه‌ای هستند که می‌توانید در کنار این پردازنده‌ها استفاده کنید. اختلاف بازدهی این رم‌ها با فرکانس 2133 مگاهرتز برابر با 7.7 درصد بود که در مقایسه با سایر فرکانس‌ها زیاد به نظر نمی‌رسد. چرا که با فرکانس 3200 مگاهرتز و 3600 مگاهرتز تنها 1.8 و 0.5 درصد اختلاف دارد.

بازدهی در زمینه گیمینگ چطور بود؟

در مبحث بازدهی پردازنده‌های سری Ryzen 5000 با رم‌های DRR4 برای فعالیت‌های گیمینگ نیز نتایج جالبی حاصل شد. استفاده از فرکانس‌های 4000 و 3600 مگاهرتز به ترتیب 4.2 و 5.6 درصد بهبود در نرخ فریم بازی‌ها نسبت به فرکانس استاندارد 2133 مگاهرتز را ایجاد کرد. همچنین جای دارد به این نکته نیز اشاره کنیم که فرکانس رم تنها روی برخی از بازی‌ها تأثیرگذار است، به عبارت دیگر می‌توان گفت تنها در عناوینی که پردازنده مرکزی انجام پردازش‌های سنگین را به عهده داشته باشد فرکانس رم هم اثرگذار خواهد بود. برای مثال در بازی Shadow of the Tomb Raider استفاده از فرکانس 4000 مگاهرتز تا 6.1 درصد نسبت به فرکانس 2133 مگاهرتز روی نرخ فریم تأثیر داشت و این رقم در بازی Far Cry New Dawn برابر با 19.7 درصد بود که واقعاً چشم‌گیر محسوب می‌شود. در ادامه می‌توانید نتایج بنچمارک بازی‌های مختلف را مشاهده کنید.

(برای مشاهده تصاویر در اندازه اصلی روی آن‌ها کلیک کنید)

استفاده از کیت‌های دوتایی بهتر است یا چهارتایی؟

در بنچمارک‌هایی که انجام دادیم، رم‌های Dual Rank به طور میانگین تا 7 درصد بازدهی بیشتری نسبت به رم‌های Single Rank ارائه کردند. هرچند در زمینه گیمینگ این اختلاف تقریباً به صفر رسید. به طور معمول هر پردازشی نسبت به ظرفیت حافظه یا نوع Rank رم واکنش مثبت نشان نمی‌دهد، تنها پردازش‌هایی که از حساسیت بالایی برخودار هستند به چنین مواردی وابسته خواهند بود.

در آزمایش انجام شده پیکربندی متشکل از دو رم 16 گیگابایتی در مقایسه با پیکربندی دو رم 8 گیگابایتی در بنچمارک نرم افزارهای Adobe Photoshop و Adobe Premiere به ترتیب 20.4 و 6.7 درصد بازدهی بهتری داشتند. در بنچمارک نرم افزارهای y-cruncher، 7-Zip نیز شاهد نتایج مشابهی بودیم و این مقادیر برای رم‌های مذکور به ترتیب برابر با 15.6 درصد و 25.2 درصد بود.

در مجموع می‌توان گفت که استفاده از چهار ماژول رم برای پردازنده‌های Ryzen 5000 کاملاً ایده آل خواهد بود. در مادربردهای پلتفرم AM4 که به چهار درگاه رم DDR4 مجهز هستند، به دنبال استفاده از رم‌هایی باشید که پیکربندی آن‌ها به صورت دو جفت رم Dual Rank یا چهار عدد رم Single Rank باشد. البته نتایج کلی اختلاف بسیار ناچیزی را بین این دو نوع پیکربندی نشان می‌دهد.

نکات و توصیه‌های کلیدی ما

  • برای اغلب کاربران از هر قشری که باشند، فعال نگه داشتن قابلیت Geardown Mode منطقی‌ترین انتخاب خواهد بود. اما اگر قصد دارید از حداکثر بازدهی سخت افزار خود بهره‌مند شوید بهتر است بین حالت فعال و غیرفعال این قابلیت بررسی لازم را به عمل بیاورید، چرا که نحوه اثر قابلیت Geardown Mode به شدت به نوع پردازش و کاربری شما بستگی دارد.
  • از لحاظ دیدگاه کلی به بازدهی، رم‌های DDR4 با فرکانس 3200 مگاهرتز استانداردترین و پایدارترین گزینه برای پردازنده‌های سری Ryzen 5000 هستند، اما اگر به بازدهی بیشتری نیاز دارید می‌توانید به سراغ رم‌های 3600 مگاهرتزی و حتی گل سر سبد این باغ، یعنی رم‌های 4000 مگاهرتزی نیز بروید. البته به این نکته توجه داشته باشید که تمام پردازنده‌های سری Ryzen 5000 توانایی فعالیت با فرکانس FCLK برابر با 2000 مگاهرتز را ندارند، اما شرکت AMD همواره در تلاش است تا با بهبود کدهای AGESA این شرایط را برای همه فراهم کند.
  • زمانی که از تایمینگ رم‌ها صحبت می‌کنیم هرچه این مقادیر کمتر باشند بازدهی بهتر خواهد بود. در زمان نگارش این مقاله بهترین رم‌های DDR4 با فرکانس 3200 مگاهرتز با تایمینگ CL15 عرضه می‌‍شوند. سایر رم‌ها نظیر فرکانس 3600 مگاهرتز نیز با تایمینگ CL14 و کیت‌های رم با فرکانس 4000 مگاهرتز نیز با تایمینگ CL15 در دسترس قرار دارند.

تعداد ماژول هنوز هم اهمیت دارد

  • تعداد ماژول‌های رم‌ معمولاً تأثیر زیادی روی تجربه گیمینگ ندارند و در آزمایش‌های ما نیز سبب افزایش بازدهی در پردازنده‌های Ryzen 5000 نشدند. اما این موضوع در رابطه با فرکانس رم کاملاً نتیجه عکس دارد، مخصوصاً زمانی که رابطه بین پردازنده و کارت گرافیک شما دچار گلوگاه یا Bottleneck نشده باشد و بازی مورد نظر بار پردازشی سنگینی را روی پردازنده مرکزی اعمال کند.
  • حتی در معماری جدید AMD Zen 3 نیز استفاده از چهار رم در کنار پردازنده‌های Ryzen 5000 گزینه ایده‌آل‌تری است، عمده تأثیر این پیکربندی روی بازدهی کلی در استفاده از نرم افزارها ظاهر می‌شود. به طور واضح‌تر باید بگوییم که سعی کنید حداقل از 32 گیگابایت رم با پیکربندی یک جفت رم 16 گیگابایت Dual Rank یا چهار رم 8 گیگابایتی Single Rank برخودار باشید. اغلب اوقات تهیه گزینه اول ساده‌تر و مقرون به صرفه‌تر است.

اگر همچنان در خرید رم برای پردازنده AMD Ryzen 5000 خود دچار ابهام یا مشکل خاصی هستید، خوشحال می‌شویم سوال و دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.

منبع
Tom's Hardware
نمایش بیشتر

ایمان ایمانی

یه مهندس نرم‌افزار 25 ساله که خورۀ گیم و سخت‌افزاره 👨‍💻
0 0 رای
امتیاز این مطلب
اطلاع رسانی در مورد
guest
2 کامنت
قدیمی‌ترین
جدیدترین بیشترین رای
کامنت داخل متن
دیدن تمام کامنت‌‌ها
محمد
محمد
26 روز پیش

سپاس. بسیار عالی

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا